Almanya’nın Bavyera eyaletinde bulunan Starnberg bölgesindeki Jais çakıl ocağı, yapay bir gölün üzerinde devrim niteliğinde bir güneş enerjisi santraline ev sahipliği yapıyor. Eski bir sanayi alanında hayata geçirilen bu proje, dünyanın ilk dikey yüzen fotovoltaik sistemi olma özelliğini taşıyor.
1,87 megavat kurulu güce sahip olan santral, yıllık yaklaşık 2 gigavat-saat elektrik üretimi hedefliyor. Bu tesis, göl yüzeyinin yalnızca %4,65’ini kaplayarak çevre dostu bir enerji üretim modeli sunuyor. Almanya’daki mevcut yasalar, yüzen güneş enerjisi santrallerinin yalnızca yapay ya da büyük ölçüde değiştirilmiş su kütlelerine inşa edilmesine izin veriyor. Yasal düzenlemeler, panellerin su yüzeyinin en fazla %15’ini kaplamasını ve kıyıdan en az 40 metre uzaklıkta yer almasını şart koşuyor. Jais projesinin mevcut yerleşimi bu sınırların altında kalıyor. Ayrıca, proje kapsamında göl kaplama oranını %10’un altında tutacak şekilde 1,7 megavatlık ikinci bir aşama da planlanıyor.
Fraunhofer Güneş Enerjisi Sistemleri Enstitüsü (ISE), “PV2FLOAT” projesi çerçevesinde bu tesisin maliyetlerini, izin süreçlerini ve ekolojik etkilerini izlemeye devam ediyor. İlk veriler, dikey yapıların su yüzeyinde güneş ışığı geçişine ve oksijen alışverişine olanak tanıdığını gösteriyor. Ayrıca, yüzen bileşenlerin bölgedeki su kuşları ve balıklar tarafından kullanıldığı gözlemleniyor.
Bu tesiste, geleneksel yatay veya eğimli panellerin aksine, dikey olarak yerleştirilmiş yaklaşık 2.600 adet çift yüzeyli (bifacial) modül kullanılıyor. Geniş yüzeyleri doğu ve batı yönlerine bakan paneller, sabah ve akşam saatlerinde de enerji üretimi yapabilme avantajı sunuyor. Panel sıraları arasında 4 metrelik boşluklar bulunuyor ve suyun altına doğru 1,6 metre uzanan sabitleyici sistemler, rüzgar ve su seviyesi değişimlerine karşı denge sağlıyor. Bu sistem, derinliği 1,6 metreden fazla olan yapay su kütleleri için uygun bir tasarım sunuyor.
Üretilen enerji, doğrudan sahada bulunan çakıl ocağı işletmesi tarafından kullanılıyor. Santralin, ilk işletme aşamasında fabrikanın şebeke elektriği ihtiyacını %60 oranında azalttığı belirtiliyor. Üretimin kararlı hâle gelmesiyle bu oranın %70’e çıkarılması hedefleniyor. RWE ile yapılan ortak analizlere göre, Almanya genelinde toplamda 90.000 hektardan fazla alanı kaplayan ve en az 1 hektar büyüklüğünde 6.043 yapay göl mevcut. Bu alanların yaklaşık %70’ini çakıl ocakları oluşturuyor. Simülasyonlar, çevre standartları ve pratik sınırlar dahilinde doğu-batı yönlü dikey paneller kullanılarak Almanya’daki yapay sular üzerine toplamda 2.500 megavata kadar yüzen güneş enerjisi sistemleri kurulabileceğini öngörüyor.
