Hürmüz Boğazı’nda ABD ile İran güçleri arasında yaşanan yeni çatışmalar, bölgede yaklaşık bir ay süren ateşkesi tehdit ediyor. Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) yönelik saldırılar ve iki ülke arasında karşılıklı suçlamalar gerilimi artırırken, petrol fiyatları da önemli bir yükseliş kaydetti. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan üç Amerikan destroyerinin İran güçleri tarafından hedef alındığını duyurdu. Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, Amerikan gemilerinin saldırıdan hasarsız kurtulduğunu, İran’ın ise önemli kayıplar verdiğini belirtti. Washington’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bugün bizimle uğraştılar, biz de onları darmadağın ettik” ifadelerini kullandı. Ancak Trump, tüm bu gerginliğe rağmen ateşkesin teknik olarak hâlâ yürürlükte olduğunu iddia etti.
İran Genelkurmay Başkanlığı ise ABD’nin ateşkesi ihlal ettiğini öne sürdü. İran ordusu, ABD güçlerinin bir İran petrol tankerini ve başka bir gemiyi hedef aldığını, ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki Kiş Adası ve çevresindeki sivil yerleşim alanlarına hava saldırıları düzenlediğini açıkladı. İran, buna karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nın doğusundaki ve Çabahar Limanı’nın güneyindeki ABD askeri gemilerine saldırı gerçekleştirdiğini duyurdu. İran’ın Hatam el-Enbiya Merkez Karargâhı Sözcüsü, bu saldırılarda “önemli hasar” verildiğini iddia etti. Ancak ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Amerikan unsurlarının herhangi bir saldırıya maruz kalmadığını açıkladı. İran devlet televizyonu Press TV, saatler süren çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı çevresindeki adalar ve kıyı şehirlerinde durumun kontrol altına alındığını bildirdi.
Taraflar arasında 7 Nisan’da ilan edilen ateşkese rağmen, bölgede zaman zaman karşılıklı saldırıların yaşandığı biliniyordu. İran, daha önce de BAE dahil bazı Körfez ülkelerindeki hedefleri vurmuştu. Bu ülkeler, ABD’nin bölgedeki askeri üslerine ev sahipliği yapıyor. BAE’ye yönelik son saldırının boyutu ve sonuçları hakkında henüz ayrıntılı bilgi verilmedi.
Çatışmalar sonrası küresel enerji piyasaları da hareketlenmeye başladı. Asya piyasalarında Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerine çıkarken, dünya borsalarında satış baskısı gözlemlendi. Trump, İran ile müzakerelerin sürdüğünü belirterek, “İranlılarla görüşmeye devam ediyoruz” dedi. Washington yönetiminin Tahran’a sunduğu son teklifin, çatışmaları sona erdirmeyi amaçladığı ancak İran’ın nükleer faaliyetlerini askıya alması ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması gibi temel taleplere net bir şekilde yer vermediği ifade edildi. İran yönetimi ise bu öneriye ilişkin henüz kesin bir karar vermediğini duyurdu. Trump, İran’ın nükleer silah edinmemesi konusunda bir uzlaşma sağlandığını öne sürerek, “Bunun sıfır ihtimal olduğunu biliyorlar. Şimdi bunu imzalamaya hazır olup olmadıklarını göreceğiz” şeklinde konuştu.
Savaşın ekonomik etkileri ABD’de de hissedilmeye başladı. Amerikan Otomobil Birliği verilerine göre, ülkede benzin fiyatları şubat ayından bu yana yüzde 40’tan fazla artış gösterdi. Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat krizinin etkisiyle benzin fiyatı galon başına 4 dolar seviyesinin üzerine çıktı.
About the Author
